بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله آمریکا برای نخستینبار از سال ۲۰۲۳ به ۵ درصد رسید؛ همزمان با جهش قیمت نفت به بالای ۱۰۸ دلار و افزایش نگرانیها درباره تورم، موج فروش در بازار جهانی اوراق تشدید شده است.
به گزارش اینتومان، هزینه استقراض دولت آمریکا در بحبوحه تشدید فروش اوراق در بازارهای جهانی برای نخستینبار از سال ۲۰۲۳ به ۵ درصد رسید. افزایش قیمت نفت در پی جنگ خاورمیانه و نگرانی از تشدید تورم، فشار فروش در بازار اوراق را افزایش داده است.
بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا که عملاً نرخ بهره استقراض در این بازار محسوب میشود، روز دوشنبه از مرز روانی ۵ درصد عبور کرد. این اتفاق در شرایطی رخ داد که فشار فروش در والاستریت دوباره افزایش یافت و قیمت نفت جهانی به حدود ۱۰۸ دلار در هر بشکه رسید.
بازده این اوراق که در ابتدای سال جاری و پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در اواخر فوریه حدود ۴ درصد بود، بهتدریج افزایش یافته است. این نرخ آخرین بار در اکتبر ۲۰۲۳ بالاتر از ۵ درصد قرار گرفته بود.
نفت ۱۰۸ دلاری و افزایش نگرانیهای تورمی
افزایش بازده اوراق در شرایطی رخ داده که رشد قیمت نفت نگرانیها درباره تورم جهانی را تشدید کرده است. موج جدید افزایش قیمتها پس از مجموعهای از حملات پهپادی شکل گرفت که عربستان را به تعطیلی خط لوله حیاتی انتقال نفت خام شرقی-غربی خود مجبور کرد.
قیمت نفت برنت، شاخص بینالمللی بازار نفت، روز دوشنبه بیش از ۳.۷ درصد افزایش یافت و به بالاتر از ۱۰۸.۵ دلار در هر بشکه رسید.
این جهش پس از آن رخ داد که نیروهای حوثی همسو با ایران چندین حمله علیه عربستان انجام دادند و روز یکشنبه جزیره راهبردی پریم در تنگه بابالمندب را تصرف کردند و کنترل خود بر این آبراه را گسترش دادند.
به تعویق افتادن نشست کشورهای حاشیه خلیج فارس با تهران درباره ایجاد یک مسیر موقت کشتیرانی در تنگه هرمز نیز بر نگرانیهای بازار افزود. تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان است و معمولاً حدود یکپنجم عرضه نفت و گاز جهان از آن عبور میکند.
معاملهگران در عربستان هشدار دادهاند اگر خط لوله شرقی-غربی طی چند روز دوباره فعال نشود، ذخایر نفت آماده صادرات این کشور ممکن است به پایان برسد.
قیمت گاز و سوخت نیز افزایش یافت
افزایش قیمت انرژی تنها به بازار نفت محدود نماند. قیمت گاز نیز روز دوشنبه افزایش یافت و قیمت معیار گاز در بریتانیا با رشد ۵ درصدی به ۲۰۸.۷۳ پنس به ازای هر ترم رسید که بالاترین سطح از دسامبر ۲۰۲۲ محسوب میشود.
همزمان، طبق اعلام انجمن RAC، قیمت عمدهفروشی انرژی باعث شد بهای بنزین و گازوئیل در بریتانیا نیز به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ ایران برسد. میانگین قیمت هر لیتر بنزین به ۱۶۹.۶۸ پنس و گازوئیل به ۱۹۱.۶۸ پنس افزایش یافت.
این تحولات در حالی رخ داد که دونالد ترامپ روز دوشنبه از توافق میان روسیه و اوکراین برای خودداری از حمله به زیرساختهای انرژی یکدیگر خبر داد. او در عین حال گفت معتقد است افزایش حساسیتبرانگیز قیمت گازوئیل در آمریکا بیشتر تحت تأثیر جنگ اروپا قرار گرفته است تا جنگ ایران.
فشار بر بازار اوراق در آمریکا و اروپا
با افزایش نگرانیها از تشدید جنگ در خاورمیانه، بازار اوراق قرضه نیز با فشار فروش شدیدی مواجه شده است.
بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا یکی از معیارهای اصلی قیمتگذاری داراییها در بازارهای مالی جهان محسوب میشود. بنابراین افزایش هزینه استقراض دولت آمریکا میتواند بر هزینه تأمین مالی دولتها، شرکتها و خانوارها در کشورهای مختلف اثر بگذارد.
هزینه استقراض در اروپا نیز روز دوشنبه افزایش یافت. بازده اوراق دولتی ۳۰ ساله بریتانیا به بالاترین سطح خود از مارس ۱۹۹۸ رسید.
این تحولات در آستانه تصمیمهای بانکهای مرکزی درباره نرخ بهره رخ داده است. معاملهگران منتظر تصمیم فدرال رزرو آمریکا در روز چهارشنبه و بانک مرکزی انگلیس در روز پنجشنبه هستند. بانک مرکزی اروپا نیز هفته گذشته نرخهای استقراض را افزایش داده بود.
با توجه به انتظار سرمایهگذاران برای افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو و احتمال حفظ نرخ بهره از سوی بانک مرکزی انگلیس در بحبوحه افزایش فشارهای تورمی، تحلیلگران معتقدند بازار جهانی اوراق ممکن است یک هفته دیگر نیز با نوسان شدید روبهرو شود.
دانیلا هاتورن، تحلیلگر ارشد بازار در Capital.com، گفت: «بازارها هفته را با رویکردی تدافعی آغاز کردهاند و ترکیب تشدید دوباره تنشها در خاورمیانه و افزایش انتظارات از مواضع سختگیرانهتر بانکهای مرکزی، اشتهای سرمایهگذاران برای پذیرش ریسک را تحت تأثیر قرار داده است.»
نفت دوباره به بالای ۱۰۰ دلار برگشت
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران طی سال جاری عرضه نفت و گاز در سراسر خاورمیانه را مختل کرده و قیمت نفت را از حدود ۷۲ دلار پیش از جنگ به اوج ۱۲۶ دلار در هر بشکه در ماه آوریل رسانده است.
قیمت برنت در تابستان و همزمان با افزایش امیدها به برقراری آتشبس پایدار کاهش یافت، اما پس از فروپاشی تفاهمنامه میان آمریکا و ایران بار دیگر روند صعودی گرفت.
با تشدید دوباره درگیریها، قیمت نفت برنت هفته گذشته برای نخستینبار از ماه ژوئیه از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد.
کریس بیوشامپ، تحلیلگر کارگزاری IG، گفت احتمال بازگشت قیمت نفت به «اوجهای بهار» روزبهروز بیشتر میشود.
او گفت: «بازارهای نفت همزمان با بدترین نگرانیهای خود مواجه شدهاند؛ حمله به زیرساختهای انرژی، بسته شدن هرمز و شکست تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات.»
بیوشامپ افزود تهدید اختلال بیشتر اکنون فراتر از خلیج فارس گسترش یافته و احتمال حملات دوباره حوثیها به کشتیها، لایه دیگری از ابهام را به مسیرهای حیاتی انرژی و تجارت اضافه کرده است.
او گفت: «تعجب اصلی این است که بازارها در برابر همه این تحولات همچنان آرام ماندهاند، اما اگر قیمتها از اوجهای ماه مارس عبور کنند، شرایط میتواند خیلی سریع وخیم شود.»
تولید نفت عربستان در پایینترین سطح از ۱۹۹۰
تولید نفت عربستان حتی پیش از حملات به خط لوله اصلی این کشور نیز تحت فشار قرار داشت.
بر اساس گزارش بلومبرگ، ریاض اخیراً به سازمان کشورهای صادرکننده نفت، اوپک، اعلام کرده است که تولید نفت خام عربستان در ماه اوت به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۹۰ رسیده است.
ادامه اختلال در زیرساختهای نفتی عربستان، بسته ماندن تنگه هرمز و افزایش تهدیدها علیه مسیرهای کشتیرانی میتواند فشار بیشتری بر عرضه جهانی انرژی وارد کند؛ موضوعی که همزمان با افزایش نگرانیهای تورمی، بازار اوراق قرضه و سیاستگذاری بانکهای مرکزی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
