فولکسواگن در آستانه یکی از بزرگترین بحرانهای تاریخ ۸۹ ساله خود، با یک توافق دشوار میان مدیران ارشد، سهامداران قدرتمند و نمایندگان کارگران توانست از رویارویی جدی میان جناحهای اصلی شرکت جلوگیری کند؛ توافقی که راه را برای کاهش گسترده هزینهها و مشاغل در بزرگترین خودروساز اروپا باز میکند.
به گزارش اینتومان، در جلسهای پرتنش که بعدازظهر چهارشنبه در مقر فولکسواگن در ولفسبورگ برگزار شد، اولیور بلوم، مدیرعامل شرکت، هانس دیتر پوئتش، رئیس هیئت نظارت، و اولاف لیز، نخستوزیر ایالت نیدرزاکسن آلمان، درباره آینده این خودروساز به مذاکره پرداختند.
به گزارش رویترز، بلوم به دنبال اجرای برنامهای برای کاهش تاریخی مشاغل بود؛ برنامهای که در بدترین سناریو میتواند حدود ۱۰۰ هزار شغل را تحت تأثیر قرار دهد. در سوی دیگر، نیدرزاکسن، یکی از سهامداران مهم فولکسواگن، و اتحادیههای کارگری بهشدت با کاهش مشاغل و احتمال تعطیلی چهار کارخانه این شرکت در آلمان مخالف بودند.
در نهایت، طرفین به توافقی برای بازسازی و تحول فولکسواگن دست یافتند که به گفته منابع، بزرگترین برنامه بازسازی در تاریخ ۸۹ ساله این گروه محسوب میشود و از رویارویی مستقیم میان سهامداران و مدیران جلوگیری کرده است.
«گزینه هستهای» که زمینهساز سازش شد
چهار منبع آگاه از مذاکرات روز چهارشنبه به رویترز گفتند هیئتمدیره اجرایی فولکسواگن یک روز پیش از این مذاکرات بر سر موضعی سختگیرانه به توافق رسیده بود.
مدیریت شرکت آماده بود در صورت مخالفت هیئت نظارت با برنامه کاهش مشاغل، درخواست برگزاری مجمع عمومی فوقالعاده سهامداران را مطرح کند. چنین اقدامی میتوانست به مدیریت اجازه دهد در برخی موارد از مخالفت هیئت نظارت عبور کند و حتی ساختار برخی بخشهای شرکت را تغییر دهد؛ اقدامی که میتوانست قدرت گروههای رقیب در داخل فولکسواگن را کاهش دهد.
منابع این اقدام را «گزینه هستهای» توصیف کردند. تهدید به استفاده از این گزینه در نهایت فشار زیادی برای دستیابی به یک توافق ایجاد کرد، زیرا نگرانی از پیامدهای یک درگیری حقوقی طولانیمدت افزایش یافته بود.
یکی از این منابع گفت: «اگر راهحلی پیدا نمیشد، خسارت غیرقابل تصور بود.»
به این ترتیب، ترس از یک رویارویی طولانی و پرهزینه، در کنار فشارهای اقتصادی موجود، طرفهای مختلف را به سمت سازش سوق داد.
توافق چگونه شکل گرفت؟
در روز سهشنبه نیز نخستین نشست میان سهامداران و گروههای اصلی ذینفوذ در هانوفر برگزار شده بود. پس از آن، اولیور بلوم، اولاف لیز و هانس دیتر پوئتش شروع به ترسیم چارچوب یک توافق کردند.
پوئتش پیشتر مدیر مالی فولکسواگن بود و اکنون مدیرعامل Porsche SE، بزرگترین سهامدار این خودروساز، است.
دانیلا کاوالو، رئیس قدرتمند شورای کارکنان فولکسواگن، و کریستیانه بنر، رئیس بزرگترین اتحادیه کارگری آلمان یعنی IG Metall و نایبرئیس گروه، نیز به مذاکرات پیوستند.
بر اساس توافق حاصلشده، فولکسواگن موافقت لازم برای کاهش مشاغل را به دست آورد، اما برنامه ایجاد شخصیتهای حقوقی مستقل برای بخش خودروهای سواری و بخش قطعات شرکت عملاً به تعویق افتاد.
این موضوع برای نیدرزاکسن اهمیت زیادی داشت، زیرا اجرای ساختار پیشنهادی اولیه میتوانست نفوذ این ایالت را در فولکسواگن کاهش دهد. منابع گفتند نیدرزاکسن در نهایت با این سازش موافقت کرد و سپس نمایندگان کارگران نیز برای رسیدن به موضعی مشترک درباره برنامه تحول شرکت وارد مذاکرات شدند.
اتحادیهها وعده مبارزه «با تمام توان» داده بودند
رسیدن به این توافق آسان نبود. تنها چند روز پیش از آن، اتحادیه IG Metall که قدرتمندترین اتحادیه نماینده کارکنان خودروسازی آلمان محسوب میشود، وعده داده بود با هرگونه کاهش مشاغل «با تمام توان» مقابله کند.
نیدرزاکسن نیز که دومین سهامدار بزرگ فولکسواگن است، با برنامه کاهش ۵۰ هزار شغل مخالفت کرده بود. بلوم در ماه ژوئیه نیز در رأیگیری مشابهی با شکست مواجه شده بود.
با این حال، منابع گفتند تا صبح پنجشنبه توافق حاصل شده بود. فولکسواگن نیز جلسه برنامهریزیشده هیئت نظارت را یک روز جلو انداخت و سرمایهگذاران را با یک رأیگیری که به اتفاق آرا به نفع توافق تحول شرکت پایان یافت، غافلگیر کرد.
سهام فولکسواگن که طی پنج سال گذشته به حدود یکچهارم ارزش خود سقوط کرده بود، پس از این خبر افزایش یافت.
سخنگویان هیئت نظارت فولکسواگن، شورای کارکنان و دولت نیدرزاکسن از اظهارنظر درباره مذاکرات خودداری کردند.
چرا فولکسواگن به کاهش هزینهها نیاز دارد؟
بلوم مدتهاست استدلال میکند که کاهش مشاغل و هزینهها برای نجات فولکسواگن ضروری است. این شرکت، مانند رقبایی از جمله Stellantis، با ظرفیت تولید بیش از نیاز در اروپا مواجه است.
فولکسواگن با بیش از ۶۵۰ هزار نیروی کار، بزرگترین خودروساز اروپا محسوب میشود، اما با کاهش حاشیه سود و فشار فزاینده رقبای چینی و همچنین تعرفههای دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روبهرو است.
این شرکت برای بقا باید هزینههای خود را کاهش دهد و بهرهوری را افزایش دهد.
سایر خودروسازان سنتی نیز پیش از این وارد مسیر بازسازی شدهاند. رنو فرانسه ساختار خود را اصلاح کرده و نیسان ژاپن نیز درگیر یک بازسازی دشوار است که شامل فروش کارخانهها و به تعویق انداختن برخی مدلهای آینده شده است.
سرنوشت چهار کارخانه فولکسواگن چه میشود؟
آینده چهار کارخانه فولکسواگن در شهرهای امدن، تسویکاو، نِکارزولم و هانوفر همچنان مشخص نیست.
بر اساس برنامههای فعلی، تولید در برخی از این کارخانهها طی دهه آینده کاهش خواهد یافت یا متوقف خواهد شد. راهکارهای احتمالی میتواند شامل تغییر فعالیت کارخانهها و ورود به بخشهای جدید یا فروش آنها باشد تا این تأسیسات بتوانند پس از پایان تولید فعلی همچنان به فعالیت خود ادامه دهند.
با این حال، توافق اخیر به معنای پایان اختلافات نیست.
کاهش مشاغلی که هیئت نظارت با آن موافقت کرده، همچنان باید با اتحادیههای کارگری مذاکره شود. این روند میتواند در آینده احتمال اعتصاب در کارخانههای فولکسواگن در سراسر آلمان را افزایش دهد.
از سوی دیگر، مشکلات اصلی شرکت، از رقابت فزاینده خودروسازان چینی گرفته تا فشار ناشی از تعرفههای آمریکا، همچنان پابرجاست.
یکی از منابع در جمعبندی شرایط فولکسواگن گفت: «عدم اطمینان همچنان باقی خواهد ماند» و تنها زمانی از بین میرود که هیئت اجرایی شرکت هرچه سریعتر برنامههای مشخص و عملیاتی خود را ارائه کند.
بنابراین، توافق اخیر را نمیتوان راهحل نهایی بحران فولکسواگن دانست؛ بلکه این توافق بیشتر به منزله جلوگیری از یک درگیری داخلی پرهزینه و ایجاد فرصتی برای اجرای برنامه بازسازی است. موفقیت این برنامه به تصمیمهای بعدی مدیران، واکنش اتحادیهها و توانایی فولکسواگن برای مقابله با فشار رقابتی چین و سیاستهای تجاری آمریکا بستگی خواهد داشت.
