بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را به بالاترین سطح در ۳۱ سال گذشته رساند تا با افزایش قیمتها و آثار تورمی ناشی از جنگ ایران مقابله کند.
به گزارش اینتومان، بانک مرکزی ژاپن (BoJ) در نشست سیاستگذاری خود تصمیم گرفت نرخ بهره هدف را از ۱ درصد به ۱.۲۵ درصد افزایش دهد. این بالاترین نرخ بهره ژاپن از سال ۱۹۹۵ تاکنون محسوب میشود.
به گزارش گاردین، با این تصمیم، بانک مرکزی ژاپن در ماه جاری میلادی به فدرال رزرو آمریکا و بانک مرکزی اروپا پیوست که سیاست پولی خود را برای مقابله با افزایش قیمتها و پیامدهای اقتصادی درگیریهای خاورمیانه سختگیرانهتر کردهاند.
بانک مرکزی انگلیس نیز روز پنجشنبه نرخ بهره این کشور را در سطح ۳.۷۵ درصد بدون تغییر نگه داشت، اما هشدار داد پیامدهای جنگ ایران ممکن است در آینده نزدیک زمینه افزایش نرخ بهره را فراهم کند.
تصمیم بانک مرکزی ژاپن برای افزایش نرخ بهره با اجماع اعضای هیئت سیاستگذاری همراه نبود و دو نفر از ۹ عضو هیئت با این افزایش مخالفت کردند.
کازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی ژاپن، احتمال افزایش دوباره و پیاپی نرخ بهره را رد نکرد.
او گفت: «این موضوع به چگونگی تحولات قیمتها بستگی دارد. احتمالات مختلفی وجود دارد و نباید هیچ گزینهای را کنار بگذاریم. اکنون در مرحلهای هستیم که باید دادههای مختلف را با دقت بررسی کنیم. اما این به معنای حرکت آهسته نیست. ما دادهها را با دقت تحلیل خواهیم کرد و در صورت نیاز، بهموقع اقدام میکنیم.»
کمیته سیاستگذاری بانک مرکزی ژاپن سالانه هشت بار و تقریباً هر شش هفته یکبار تشکیل جلسه میدهد. اوئدا گفت برنامه مشخصی برای زمانبندی افزایشهای احتمالی بعدی وجود ندارد.
او افزود: «در مورد سرعت افزایشهای بعدی نرخ بهره، هیچ برنامه از پیش تعیینشدهای مانند افزایش یکبار در هر سه ماه نداریم. در هر نشست سیاستگذاری تصمیم خواهیم گرفت که چگونه میتوانیم بهترین شرایط را برای تثبیت تورم پایه در سطح ۲ درصد فراهم کنیم.»
اوئدا همچنین گفت بانک مرکزی ژاپن رویکرد خود را تغییر داده است؛ به این معنا که تمرکز این بانک دیگر افزایش تورم نیست، بلکه جلوگیری از عبور آن از هدف ۲ درصدی است. نرخ تورم ژاپن در ماه اوت ۱.۹ درصد اعلام شده است.
رئیس بانک مرکزی ژاپن گفت: «تا پیش از این، تمرکز کوتاهمدت سیاست پولی ما افزایش تورم پایه از سطوح پایینتر از ۲ درصد بود. اکنون تورم پایه به ۲ درصد نزدیک شده است. اگر خطر عبور تورم پایه از ۲ درصد محقق شود، این مسئله میتواند تأثیر منفی بر اقتصاد ژاپن داشته باشد. تثبیت تورم پایه در سطح ۲ درصد اهمیت دارد.»
بانک مرکزی ژاپن از سال ۲۰۲۴ روند افزایش نرخ بهره را آغاز کرد و در آن زمان نرخ بهره پایه را پس از سالها از محدوده منفی خارج کرد. این بانک همچنین تحت فشار قرار داشته است تا هزینه استقراض را افزایش دهد؛ چرا که ارزش ین در برابر دلار طی سال جاری بهطور پیوسته کاهش یافته است.
ارزش ین روز جمعه نیز بیش از یک درصد در برابر دلار تضعیف شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اوایل ماه جاری به معاملهگران بازار ارز هشدار داده بود که علیه ین شرطبندی نکنند. این هشدار پس از مداخله آمریکا و ژاپن در پایان ماه ژوئیه برای حمایت از پول ملی ژاپن مطرح شد.
بسنت گفت: «من اطلاعات نامتقارن دارم. اکنون من طرف قدرتمند بازار هستم.» او افزود که «اطلاعات بسیار خوبی» درباره اقدامات احتمالی سیاستگذاران ژاپنی دارد و گفت: «اگر میخواهید میتوانید علیه من شرطبندی کنید.»
در اواخر ژوئیه، خزانهداری آمریکا برای متوقف کردن سقوط ارزش ین تا پایینترین سطح ۴۰ سال اخیر، دستکم ۱۰ میلیارد دلار یورو فروخت و با استفاده از آن ین خرید؛ اقدامی که بدون اطلاع بانک مرکزی اروپا انجام شد.
فرد نیومن، اقتصاددان ارشد بخش آسیا در بانک HSBC، گفت لحن بیانیه بانک مرکزی ژاپن و مخالفت دو عضو با افزایش نرخ بهره، همچنان این تردید را باقی میگذارد که این بانک تا چه اندازه برای ادامه سیاست انقباضی محتاط خواهد بود.
او گفت: «در حالی که افزایشهای پیاپی نرخ بهره بعید به نظر میرسد، سرمایهگذاران به دنبال نشانههایی خواهند بود که مشخص کند مقامهای ژاپنی آمادگی دارند در ماه دسامبر بار دیگر نرخ بهره را افزایش دهند.»
افت ارزش ین به رشد نزدیک به ۲ درصدی شاخص سهام نیککی کمک کرد. در همین حال، بازده اوراق قرضه دوساله دولت ژاپن که بیشترین حساسیت را نسبت به انتظارات مربوط به سیاست پولی دارد، چهار واحد پایه کاهش یافت و به ۱.۸۲ درصد رسید.
بازارهای سهام اروپا نیز روز جمعه پس از تصمیم بانک مرکزی ژاپن حدود ۰.۵ درصد کاهش یافتند.
پراشانت نیوها، استراتژیست ارشد نرخ بهره در TD Securities، گفت بانک مرکزی ژاپن بار دیگر نگرانی خود درباره احتمال انحراف تورم پایه به سمت بالاتر از هدف ۲ درصدی را مطرح کرده است، اما به گفته او «نشانه قاطعی» برای حمایت از افزایش دوباره نرخ بهره در ماه اکتبر وجود ندارد.
او گفت: «ما همچنان بر پیشبینی خود مبنی بر افزایش نرخ بهره تقریباً هر سه ماه یکبار پایبند هستیم و انتظار داریم افزایش ۲۵ واحد پایه بعدی در ماه دسامبر انجام شود.»
در بازار نفت نیز امید به ایجاد مسیرهای جایگزین برای رساندن نفت خاورمیانه به بازارها باعث شد قیمت معاملات آتی نفت برنت تا ۱.۵ درصد کاهش یابد و به ۱۰۳.۲۹ دلار در هر بشکه برسد. این کاهش در حالی رخ داد که نگرانیها درباره درگیری میان عربستان سعودی و حوثیهای یمن همچنان ادامه داشت.
